Blog ter gelegenheid van 75 jaar Nationale Presidentiële bibliotheek en museum President Franklin Delano Roosevelt, Hyde Park - New York, 29 en 30 juni 2016

De Presidentiële Bibliotheek en het museum van voormalig president van de Verenigde Staten, Franklin Delano Roosevelt bestaat 75 jaar. Op uitnodiging van de directeur van het museum, Paul Sparrow, ben ik er als voorzitter van de Roosevelt Foundation bij om dat te gedenken, in Hyde Park, langs de rivier de Hudson, ongeveer 2 uur rijden ten noorden van New York.

President Roosevelt was de eerste president met een door de staat gefinancierde bibliotheek, waarin het hele archief en alle correspondentie uit zijn regeerperiode zijn verzameld. Sindsdien krijgt elke Amerikaanse President na zijn presidentschap een eigen bibliotheek. De presidentiële bibliotheken zijn eigenlijk het geheugen van de Amerikaanse staat, er wordt veel onderzoek gedaan en er worden lezingen en tentoonstellingen georganiseerd. De regering financiert de infrastructuur van de bibliotheek maar de tentoonstellingen en evenementen moeten door particulieren worden opgebracht.

Ter gelegenheid van de 75ste verjaardag is er een indrukwekkende tentoonstelling georganiseerd over 'The Day of Infamy', 7 december 1941. De dag waarop Japan Pearl Harbor aanviel en President Roosevelt op 8 december 1941 officieel in het congres verklaarde dat zijn land in oorlog was met Japan. In de tentoonstelling zijn alle gegevens, correspondentie en diplomatieke contacten te vinden over de aanloop naar dat moment en wat er op die dag en de dagen daarna precies gebeurde. Een bijzondere en toegankelijke tentoonstelling over een gebeurtenis die de wereld veranderde en ook grote gevolgen had voor de Verenigde Staten.

Op de avond van mijn aankomst is er een bijeenkomst met vele gasten: de Roosevelt familie, sponsors, wetenschappers en journalisten. Voormalig VS-ambassadeur bij de Verenigde Naties, William/Bill vanden Heuvel heeft een tweegesprek met de in Amerika beroemde (en fitte) 93-jarige prof. Leugtenburg die vermaarde boeken schreef over de Amerikaanse presidentschappen. Direct na het presidentschap van Roosevelt publiceerde hij in de jaren 50 over de betekenis van Roosevelt's presidentschap en de aanloop naar zijn verkiezingen. In voor Amerika onzekere tijden waren de verkiezingen ook toen spannend. Het succesvolle leiderschap van Roosevelt bracht hem tot 4 keer toe het presidentschap (jaren later is er een wettelijk maximum van 2 termijnen gesteld).

President Roosevelt en zijn vrouw Eleanor waren zich zeer bewust van en trots op het feit dat hun voorouders uit Zeeland kwamen. De kinderen en kleinkinderen koesteren dat tot op de dag van vandaag, gezien hun aanwezigheid bij de uitreiking van de Four Freedoms Awards in Middelburg. Afgelopen april waren kleindochter Anna en kleinzoon Tony Roosevelt aanwezig toen Prinses Beatrix het Roosevelt Informatie Centrum in Oud Vossemeer opende, in het Ambachtshuis waar onder meer het familiewapen prominent zichtbaar is. Bijzonder was toen om mee te maken hoe Prinses Beatrix en de kleinkinderen van Roosevelt zich mede door de foto's goed het verblijf in Hyde Park herinnerden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Ik spreek en overleg met de Amerikanen die ons ook terzijde staan in de samenwerking bij de Four Freedoms Awards die we in Middelburg om het andere jaar organiseren; in de even jaren in Middelburg en de oneven jaren door het Roosevelt Institute in New York onder voorzitterschap van de kleindochter van de voormalig President, Anna Roosevelt.

In een grote tent op het terrein van de FDR Library and Museum vindt de herdenking en viering plaats van de 75ste verjaardag. Er worden inleidingen gehouden door onder meer de directeur van het Nationaal Archief van de VS, een in Amerika bekende televisiecommentator van NBC over de Amerikaanse geschiedenis, Michael Beschloss en ambassadeur Vanden Heuvel. Hij is voor ons van grote betekenis omdat hij in 1982 de Four Freedoms Awards introduceerde in Zeeland, het jaar dat Nederland 200 jaar diplomatieke betrekkingen met de VS onderhield. Nederland was het eerste Europese land dat in 1782 de VS erkende. Voormalig president Bill Clinton staat ook als spreker op het programma, maar heeft op dit moment toch voorrang gegeven aan de campagne van zijn vrouw...

In mijn bijdrage ga ik nader in op de betrekkingen tussen Roosevelt, de VS en Zeeland en ondanks onze verschillen de waarden van vrijheid en democratie die we delen. Opvallend zijn de parallellen in de huidige tijdgeest tussen de VS en Europa; de grote aanhang die presidentskandidaat Trump heeft met zijn pleidooien voor 'America First' en de ontwikkelingen in Europa waar Groot Brittannië met een Brexit haar rug toe lijkt te willen keren naar Europa.

De uitdagingen die er in de VS, Europa in de wereld zijn op het terrein van vrijheid, mensenrechten en democratie, lijken echter juist te vragen om samenwerking; de enige mogelijkheid om ook de oorzaken van problemen en conflicten in de wereld aan te pakken. Ik citeer in mijn bijdrage Eleanor Roosevelt, die zei: 'The refugees of the World are a constant and painful reminders of the breakdown of civilization through the stupidity of war. They are its permanent victims.'

De Four Freedoms die President Roosevelt noemde in zijn beroemde State of the Union speech enkele maanden voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, bieden zowel voor Amerika, Europa als de wereld een belangrijke inspiratiebron voor het handelen van mensen en overheden: de vrijheid van meningsuiting en godsdienst en de vrijwaring van angst en gebrek.

Ik overleg met de voorzitter van het Roosevelt Institute in New York, Anna Roosevelt, en de CEO Felicia Wong, over de afstemming van de komende laureaten van de Four Freedoms Awards. Daarna laat David Roosevelt, de kleinzoon van President Roosevelt die als enige nog een huis in Hyde Park bewoont, het huis zien waar Eleanor Roosevelt woonde in Val Kill, Hyde Park, waar ze naast de kleinkinderen ook wereldleiders ontving om te overleggen over de totstandkoming van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, waarbij zij een zeer belangrijke en initiërende rol speelde.

De Amerikanen hebben het erg op prijs gesteld dat ik er namens Zeeland en de Roosevelt Foundation was en een bijdrage leverde aan de 75ste verjaardag van de Presidentiële bibliotheek van Roosevelt.

 

Drs. J.M.M. Polman, voorzitter Roosevelt Foundation

 

Terug naar overzicht